Tohumlar ve Besin Değerleri

Merhabalar arkadaşlar bu makalemde kuşlarımızın tohumlarına ve besin değerlerine yer vereceğim. Umarım beğenirsiniz keyifli okumalar..

1- Ak Darı (WHITE MILLET): “Ak Darı” ya da daha nadir kullanımıyla “Kum/Beyaz Darı” kuş yemlerinde en büyük oranda bulunması gereken tohumdur. Kuşların tercih ettikleri, yöneldikleri tohumlardan biridir. Kabuğu diğer darılara göre daha kolay soyulur ve bu yönünden tercih sebebidir. Ayrıca sindirimi de diğer darılara göre daha kolaydır. Çok besleyicidir. %72 karbonhidrat içerir. Yemde %35-40 gibi oranlarda kullanabilirsiniz. Muhabbet kuşu, doğa kuşları ve parakeet türlerine verilirken yurt dışında (Almanya) kanaryalara bile verilir. Ülkemizdeki bilindik bir üretici olan Ayhan Otçuoğlu yem olarak sadece ak darı kullanmaktadır. Tabi ki tek tip tohumla besleme ne kadar sağlıklıdır, tartışılır ve kanaatimce uygun/yeterli değildir. Ak darının yoksun olduğu mineraller bulunmaktadır.
1617307062844.png

Ak Darı için farklı kaynaklardan iki adet besin değeri buldum. Biri 100 gram, diğeri ise 200 gram için. İkisini de ekliyorum. 100 gram için olan detaylı besin değeri şöyledir:
1617210525442.png 1617210543207.png

Ak Darı'nın 200 gram için olan detaylı besin değeri ise şöyledir:
1617210564067.png 1617210570898.png


2- ASPUR (CANARY SEED, CANARY GRASS): “Aspur”, “Kanarya Yemi”, “İnce Yem”, “Sade Yem“ gibi adlarla bilinen tohumumuz (bana göre) yemde ak darıdan sonra en büyük orana sahip olması gereken tohumdur. %30-35 ideal oranıdır. Bu oran dönemlere göre artırılabilir. Özellikle yavru bakan kuşlarda bu oran artırılırsa daha iyi olur. Yavru bakan kuşların yavruları beslerken tercih ettikleri ilk tohumdur. Yavrulu kuşlarda bu oran %60’a hatta %70’e bile çıkabilir. %70 gibi oranlar abartılı gelebilir ancak kuşlarını sadece aspur ile besleyen üreticiler bile vardır. Ak darı örneğinde olduğu gibi bu örnek de sağlıklı değildir. Tohum çeşitliliği her zaman daha iyidir. Bunların dışında aspurun kabuğu diğer tohumlara göre kolay soyulur ve bu özelliğinden dolayı kuşların yöneldikleri tohumlardan bir tanesidir. Besin değeri ise güzeldir, besleyicidir. Yüksek oranda protein de içerir. Beslenme kaynaklı sulu dışkılamayı kesmede kullanılabilir. Dışkıyı katılaştırma özelliği vardır. Ayrıca kabuğu kolay soyulduğu için yem yemeyen iştahsız kuşlara da verilebilir. Yavrular yuvadan atladıktan sonra yem kırma sürecinde de kafes tabanında bulundurulmalıdır.
1617307086578.png

Besin değerleri ise aşağıdaki gibidir:
1617210783821.png 1617210789103.png


3- SARI DARI (FOXTAIL MILLET): “Cin Darı” ya da daha yaygın kullanımıyla “Sarı Darı” yoğunluk olarak yemde aspur ve ak darıdan sonra gelmesi gereken bir tohumdur. Ak darı ve diğer darılara göre göre daha sert bir kabuğu vardır ve daha zor sindirilir lakin yanlış anlaşılmasın, bu “Sarı darı sindirilemez.” demek değildir. Diğer darıya oranla daha az özümsenir ama kuşlar bunu da rahatlıkla sindirebilir. Dediğim gibi diğer darılardan daha sert kabuklu olduğu için kuşların çok fazla yönelmediği, mecbur kalmadıkça öncelik olarak tercih etmediği bir tohumdur. Selüloz içerir. %61 gibi bir karbonhidrat oranı vardır ve kuşları güzelce doyurur. Bana kalırsa yemdeki oranı %10 olmalıdır. Çok elzem bir tohum mudur, değildir. Ama yukarıda da belirttiğim üzere yem karışımlarında tohum çeşitliliği her zaman daha iyidir. Şunu da belirtmek isterim ki diğer darılara göre daha ucuzdur ve çoğu kalitesiz yemde %50-%60 gibi oranlarda kullanılmaktadır.
1617307128134.png

Besin değeri aşağıdaki gibidir:
1617211767018.png


4- KIZIL DARI (RED MILLET): “Kızıl Darı“ ya da bir diğer adıyla ''Kahverengi Darı'' tohum çeşitliliği olsun diye yeme katılabilecek güzel bir tohumdur. Bol miktarda fosfor ve kalsiyum içerir. Muhabbet kuşları, cennet, sevda, sultan ve forpus gibi ufak tür papağanlarda ve zebra, gouldian, bengal gibi egzotik finch türlerine rahatlıkla verilebilir. Yemlerinde %5 ile %10 arası bir oran yeterlidir. Doğal olarak bahçelerde ve çimenlik alanlarda yetişir.
1617307147689.png 1617307157133.png

Besin değeri ise şöyledir:
1617212057221.png


5- Siyah Darı: Siyah darı, genel anlamıyla ak darı ile aynı özellikleri taşır ancak kabuk yapısı biraz daha sert olduğundan kuşlar için ikinci planda yer alır. Sindirimi kolaydır. Siyah darının üretimi çok azdır. Bunun sebebi ise üreticiler için karlı bir iş olmaması. Yani üretimi kısıtlı olduğu için taze olarak bulmak da zor. Besin değeri açısından da çok bir artısının olmadığını göz önünde bulundurduğumuzda yem karışımlarında %2-5 gibi bir oranda tutulması yeterli olacaktır. Yabancı kaynaklarda Siyah darıya dair hiç bir bilgi yok, besin değerini geçtim tohum olarak bile hiç geçmiyor yani en azından ben bulamadım bu yüzden yüzeysel olarak besin değerini paylaşmak mecburiyetindeyim. %10 protein, %70 karbonhidrat, %4 selüloz ,%2 yağ içerir.
1617307185921.png

6- KENEVİR TOHUMU (HEMP SEED): “Kenevir Tohumu” ya da diğer adıyla “Çedene” biyolojik olarak yararlı ve kolay sindirilebilen, içerdiği yüksek protein oranı (%32) nedeniyle yemde mutlaka bulunması gereken ara bir tohumdur. Ayrıyeten 10 esansiyel amino asitlerin tamamını bünyesinde barındırmaktadır. A, B1, B2, B3, B6, C, E vitaminleri ve folik asit (B9) bakımından da zengindir. GLA (gama linolenik asit) adı verilen bir yağ asidi de içeren kenevir tohumu, bu özelliği sayesinde hormon dengesini sağlamaya yardımcı olur. Omega yağ asitleri bakımından da oldukça zengindir. Kenevir tohumu, oldukça iyi bir lif kaynağıdır. Bağırsakların işleyişini kolaylaştıran içeriği sayesinde sindirim sistemini düzenler, ishal gibi sorunların önlenmesine yardımcı olur. İçerdiği yüksek oranda magnezyum sayesinde rahatlama için oldukça faydalıdır. Melatonin eksikliğinden kaynaklanan stres gibi problemleri azaltmaya yardımcı olur, melatonin hormonu salınımını kolaylaştırır. Özellikle kış aylarında kuşların yağlandırma amaçlı kullanılan besleyici bir tohumdur. Fazla miktarda kullanılması yağlanmaya sebep olur. Yem karışımlarında %2-3 oranında kullanılması yeterli olacaktır. Papağan yemlerinde ise bu oran daha fazla olabilir. Yanlış hatırlamıyorsam @Doğanay Y. 'nin forpus yeminde de %40 gibi bir oranda kenevir bulunuyordu. Kızıştırıcı bir tohum olduğunu da unutmamak gerekir.

1617307348110.png 1617307333409.png

Besin değeri ise şöyle:
1617212429603.png 1617212436808.png 1617212443461.png


7- SORGUM DARISI (SORGHUM GRAIN): “Sorgum Darısı” muhabbet yemlerinde kullanılmayan ama güvercin yemlerinde yaygın olan bir tohumdur. Beyaz Sorgum ve Kızıl Sorgum olmak üzere ikiye ayrılır. Güvercinler için faydalı asitleri içerir. İçinde bulunan yağlar solunum yolları için faydalıdır. Omega 6 ve diğer yağ asitleri barındırması ile de bağışıklık sistemini güçlendirir. İçeriğindeki oleik asit sayesinde ise tüylerin kalitesini arttırır. Kullanımı hakkında çok bir bilgim yok maalesef.
1617307471433.png 1617307478961.png

@Ümit T. bu tohumu araştırıyordu. Bu besin değeri de ona gelsin o zaman:
1617213091791.png 1617213099095.png 1617213109949.png


8- MAVİ HAŞHAŞ (POPPY SEEDS): “Mavi Haşhaş” muhabbet kuşu yemlerinde hiç görmediğim, büyük ihtimalle de olmayan bir tohum. Genellikle sağlık tohumu karışımlarında bulunuyor. Mavi ve Sincabi olarak iki cinsi vardır. Çok faydalı ve yağlı bir tohumdur. Koksidyoz'a karşı koruyuculuğu tespit edilmiştir. Kimi kuşçular tarafından kuşlarına şifa niyetine de verilmektedir. Aynı zamanda sükunet vericidir. Çok ufak taneli olduğu için yemlere karıştırılması pek uygun olmaz ki eğer karıştırılırsa bile zaten büyük ihtimalle tabana çöker ve kuşlar yararlanamazlar. Ayrıca bu tohum %42 yağ içeriyor ve bu oran çok çok büyük. Dikkatli kullanılması gerekir, yağlanmaya sebep olabilir. Yumurta ile birlikle verildiğinde sindirimi kolaylaştırır. Zannımca ekstradan vermeye çok gerek yok zaten sağlık tohumu karışımlarının içinde bulunuyor.
1617307496401.png 1617307503455.png

Besin değerini sunayım sizlere:
1617213266834.png 1617213273216.png 1617213280640.png 1617213286441.png


9- KİNOA TOHUMU (QUINOA SEED): “Kinoa Tohumu” bazı muhabbet yemlerinde bulunan (Kuşlar için en faydalı olan türü beyazımsı -tam beyaz olmayan- renge sahip olanıdır. Bu Kinoa'nın işlenmediğini gösterir.) Demir, fosfor ve potasyum mineralleri yönünden zengin, tam protein kategorisinde olan bir tohumdur. Yani kuşların ihtiyaç duyduğu tüm amino asitleri içerir. Tam protein içeren bitkiler oldukça nadirdir ve bu özelliği ile vejetaryenler arasında oldukça popülerdir. Kinoa, kolesterolü yüksek ve yağ içeren hayvansal protein kaynaklarına göre daha sağlıklı bir protein kaynağı olarak görülebilir. Glüten içermez. yulafa alternatif olarak kullanabilirsiniz. Diğer tahıllardan yaklaşık 2 kat daha fazla besin lifi içerir bu da kuşların bağırsak florasını çok etkili şekilde beslenmesini ve yenilenmesine yardımcı olur. Besin lifi bakımından yetersiz beslenmenin yarattığı en büyük sorun olan kabızlığa karşı da önerilir. Yüksek miktarda magnezyum barındırması sebebi ile ağrı kesici ve antioksidan özelliklerine sahiptir. Yapılan araştırmalar düzenli olarak kinoa yemenin total kolesterolü düşürürken HDL (iyi kolesterol) oranını koruduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca kinoa da bulunan bazı bileşenler damarları iltihaplı hastalıklara karşı korumaktadır. Diyet yapan insanlar tarafından da kullanılan bir tohumdur. %14 protein de içermektedir. Yemlerde %2-3 oranında kullanabilirsiniz.

Önemli; İşlenmemiş Kinoa yüksek dozlarda Saponin içerir. Saponin kuşların kolon bağırsağında Koksidiyoz oluşmasını engeller. Kendine en yakın saponin içeren Foniopaddy tohumundan iki kat fazla saponin içerir!
1617307522302.png 1617307528160.png

Besin değeri ise şu şekildedir:
1617213625235.png 1617213727236.png 1617213737640.png


10- KETEN TOHUMU (FLAX SEED): “Keten Tohumu” çoğu muhabbet yeminde bulunan kahverengi, sert kabuklu, uzun biçimli %42 yağ içeren oldukça yağlı bir tohumdur. Fosfor ve potasyum içerir. Zayıf kuşlara kilo aldırmak için kullanılır. Ortam ısısı düşük olduğu zamanlarda kuşları ısıtmak için de yemdeki oranı artırılabilir. B12 vitamini yönünden çok zengindir. (Kuşların B12 vitamini alabileceği tek besindir.) Yüksek oranda Omega 3 içerir. Yağ asitleri bakımından da çok zengindir. Tohum içeriği sayesinde doğal bir müslidir. İçeriğindeki mukus sayesinde iç organların korunmasını ve tüylerinin parlak olmasını sağlar. Yem karışımından ayrı tutulmalıdır. Yağlı bir tohumdur ve eğer yağını bozulup salarsa kuşların hoşuna gitmeyen bir koku ve tat yayar. Yemin bozulmasına, kirlenmesine sebep olur. Yemde %4 gibi bir oranda kullanabilirsiniz.
1617307590368.png 1617307560703.png

Detaylı besin değeri:
1617214104327.png 1617214109880.png 1617214117169.png


11- ASPİR ÇEKİRDEĞİ (SAFFLOWER): Aspir Çekirdeği bazı muhabbet yemlerinde ve çoğu papağan yeminde bulunan bir çekirdektir. Omega 6 bakımından zengindir. Yüksek derecede lif kaynağıdır sindirim sistemine çok iyi gelir. Bağışıklık sistemi destekleyicidir. Antioksidan bir etkiye sahiptir ve metabolizmayı hızlandırır. Tenya ve bağırsak parazitlerini düşürücü bir etkiye sahiptir. Vücuttaki gereksiz yağları erittiği için kuşlarda dengeleyici bir besindir, tabi çimlendirilirse çok daha güzel olur. Bazı muhabbet kuşları kırabilirken çoğu muhabbet kuşu kıramaz. Muhabbet yemlerine eklenmesine gerek yoktur. Papağan yemlerinde de en fazla %5 gibi bir oranda bulunabilir. Çekirdeklerin fazlası zararlıdır. Hatta yemde bulunmasa daha güzel olur. Ödül olarak vermeniz çok daha sağlıklı olacaktır.
1617307647051.png

Besin değeri:
1617217220952.png 1617217229048.png 1617217301457.png


12- CHIA TOHUMU: Somon balığından daha fazla Omega 3, sütten daha fazla kalsiyum, yeşil çaydan daha fazla antioksidan, ıspanaktan daha fazla demir içermektedir. Bağışıklık sistemini güçlendiren, metobolizmayı hızlandıran, mucizevi bir tohumdur. Yüksek yağ ve protein oranına sahiptir. Genelde sağlık tohumlarında bulunur. %17 protein, %31 yağ içerir. Fazlası yağlanma yapar. %2-3 oranında kullanabilirsiniz.
1617307671299.png 1617308145241.png


Besin değeri:
1617217425972.png 1617217439354.png 1617217455814.png


13- PERİLLA TOHUMU: Perilla tüm kuşlar için çok besleyici ve yemesi çok kolay bir tohumdur. Tüy döneminde ve yavru dönemlerinde kuşların ihtiyacı olan yüksek protein ihtiyaçlarını karşılamak için çok uygundur. İnanılmaz yüksek bir protein oranına sahip tohumdur. %45 protein içerir. Yüksek oranda doymamış yağ asidi bulunmaktadır. (Linolenik Asidi) Tohumun %40'ı kaliteli yağlardan oluşmaktadır. Omega 3, Omega 6, Omega 9 ve oleik asitler bakımından da zengindir. Çok kolay kırılan bir tohum olduğu için yavruların beslenmesinde rolü büyüktür. Yemde an az %5 oranında bulunması kanaatindeyim. Tüy dönemindeki kuşlara ekstra olarak ikram edilebilir. Ayrıntılı besin değerini çok araştırsam da bulamadım. Yüzeysel olarak; protein %45, yağ %4, karbonhidrat %38 diyebiliriz.
1617308199873.png 1617308176849.png


14- YULAF (OAT, AVENA SATIVA): “Yulaf“ muhabbet kuşlarının en çok sevdiği tohumların başında gelen lifli ve bol proteinli, kuşların üreme, tüy, dinlenme dönemlerinde en çok ihtiyaç duydukları besinlerin başında gelmektedir. Çok iyi enerji sağlayan, karbonhidratlar açısından da çok zengin bir tahıldır. Kuşların bağırsaklarında ki probiyotiklere doğal yoldan prebiyotik desteği sağlamaktadır. Yazın kuşlar üzerinde serinletici bir etkisi vardır. Yulaflın kabuğu çok kolay soyulur ve kuşlar da çok sever. Kuşunuzun önüne bir kap yulaf bir kap da normal yeminden koyarsanız kuşunuz muhtemelen yulafı bitirene kadar yeme ağzını sürmeyecektir. Yulaf yapısı itibarı ile sıcak yerde bekletilirse son kullanma tarihi gelmeden de böceklenebilir bu yüzden yemin içinde bulunması önerilmemektedir. Yemin içerisinde bulunmamasının bir diğer nedeni ise kuşların yem içinde yulafı arayıp diğer yemleri yememesidir. Bu nedenlerden yulaf yemin içine karıştırılmamalıdır. Normal zamanlarda haftada 1 kere üç çay kaşığı kadar, tüy dönemlerinde ise haftada 2 kere 3 çay kaşığı kadar vermeniz yeterli olacaktır. Tüy gelişimine de oldukça faydalıdır. Lakin şunu da belirtmek gerekir ki fazla verilen yulaf kuşu zamansız tüye sokabilir ve yağlandırabilir bu yüzden dikkatli kullanılması gerekir.
1617356302895.png 1617356381495.png

Besin değeri ise alttaki gibidir:
1617271438986.png 1617271457689.png


15- NİJER TOHUMU (NYJER SEED): “Nijer Tohumu” kuşları özellikle kızıştırmak için kullanılır. Afrika'da ve Güney Amerika'da yetiştirilir. %38 yağ oranına sahip olan bu tohum çok dikkatli kullanılmalıdır. Fazla verilirse kuşu çok çabuk yağlandırır ve zamansız kızışmasına sebebiyet verir. Zayıflamış kuşlara kilo aldırmak için de tercih edilebilir. Bunun dışında kızıştırma için de kullanıldığını söylemiştim bu yüzden de kızışması istenmeyen kuşlara olduğunca az verilmelidir. Fazla verilen nijer tohumu kuşları tüye de sokabilir. Dediğim bu özelliklerinden dolayı çok çok dikkatli kullanılmalıdır. Normal dönemlerde yemlerde %2-2,5 oranında bulunabilir. Kuşlar kızıştırılmak isteniyorsa da bu oran %5’e çıkabilir veya kızıştırmak için ayrı bir kapta da sunabilirsiniz. Protein oranı da ayrıca yüksektir. 2 yemek kaşığında yaklaşık 13 gram kadar protein içerir.
1617308348052.png

Detaylı besin değeri ise alttaki gibidir:
1617271305802.png 1617271324526.png


16- Japon Darısı: Japon Darısı, son derece kolay tüketilebilen, diğer darı türlerine göre besin değeri yüksek olan, özel bir tohumdur. Özellikle bebeklerin ve hasta kuşların kolayca tüketebileceği kadar yumuşaktır. Oldukça da severek tüketirler. Japon darısı, tüy döneminde ve yavru döneminde kuşların ihtiyaç duydukları organik proteini sağlayan en iyi tohumlardan biridir. Henüz ülkemizde yetiştiriciliği yapılamamaktadır,. Birkaç genç çiftçi bu konu ile denemelerini sürdürmekte. Japon darısı özellikle gıda ve yem bitkisi olarak Doğu Asya ve ABD’de yetiştirilmektedir. Özellikle yurt dışında (Avrupa ülkelerinde) gerek üreticilerin gerek de kuş sahiplerinin çok önem verdiği bir tohumdur. Maalesef ülkemizde ise o kadar üstünde durulmuyor. Paket olarak aldığımız yemlerde bulunma ihtimali çok çok zordur. Lakin şu son dönemlerde ülkemizde popülaritesi gün geçtikçe artıyor.
1617308387490.png

Detaylı besin değeri:
1617271160895.png 1617217687097.png


17- Kanola Tohumu: “Kolza“, “Rapiska“ adları ile de bilinen son tohumumuz; ayçiçeği, pamuk, yer fıstığı ve soya gibi yağlı tohumlu bitkilerle karşılaştırıldığında bitkisel yağ kaynağı olarak dünyada en çok üretimi yapılan yağ bitkileri içerisinde ilk üç sırada yer almaktadır. Kanola, tanesinde bulunan zengin oleik ve linoleik asit miktarı sebebiyle önemli bir yağ bitkisidir. Genetik kökeni Anadolu’dur. Erusik yağ açısından da zengindir. Potasyum ve manganez açısından değerleri yüksektir. A, E, B1, B2, B5, B6, C vitaminlerini içerir. Kuş yemlerinde eser miktarda bulunabiliyor lakin muhabbet kuşları çok severek tüketmiyor. Yemde bulunmasa da olur. Yine çok bakınsam da detaylı besin değerini maalesef bulamadım. Yüzeysel olarak %38-50 yağ, %16-24 protein şeklinde söyleyebiliriz.
1617308415361.png 1617308399582.png

Evet, bir makalenin daha sonuna gelmiş bulunmaktayız. Umarım beğenmişsinizdir ve faydalı olur. İyi günler. :)
 

Ekli dosyalar

  • 1617177551068.png
    1617177551068.png
    120.5 KB · Görüntüleme: 10
  • 1617177560022.png
    1617177560022.png
    420.3 KB · Görüntüleme: 11
  • 1617212740730.png
    1617212740730.png
    173.1 KB · Görüntüleme: 27
  • 1617212747236.png
    1617212747236.png
    196.5 KB · Görüntüleme: 28
  • 1617214329704.png
    1617214329704.png
    663.5 KB · Görüntüleme: 27
  • 1617214340309.png
    1617214340309.png
    681.5 KB · Görüntüleme: 35
  • 1617307730912.png
    1617307730912.png
    456.8 KB · Görüntüleme: 13
Son düzenleme:
hocam,
1- marketten aldığımız örneğin yayla marka beyaz kinoayı direk sunabiliyor muyuz , yoksa siz sunmadan önce r (örneğin yıkamak gibi vs) bir işlem yapıyor musunuz?
2-tüketim miktarı ne olmalı ne sıklıkta vermeliyim? aynı soruyu chia tohumu içinde sormaktayım,
3-Kesinlikle sebze yemeyi redden bir kuşum var örneğin havuç veya pancar suyu versem sorun olur mu?örneğin 100 ml suluğa ne kadar koymalıyım, bağırsak dengesinide bozmak istemem.
4-bravo b-302 yemindeki karışım miktarını nasıl bulursunuz, ben bu karışımdaki akdarı miktarını bir tık fazlalaştıracağım sizce doğru bir hamel olur mu? Değerlendirmenizi rica ederim.
5-Kuşlarınıza çörekotu yağı sunuyormusunuz, bu konuda ne düşünüyorsunuz?
6-Bir de tabiki meşe kömürü hakkında ne düşünüyorusunuz?

sizi fazlaca yormuş oldum sorularımla :)teşekkür eder, şimdiden iyi hafta sonları dilerim
bu tip ürünleri ayrı almak yerine kuşlar için satılan karışık sağlık tohumlarına yönelmek daha uygun olur.
Kuşlara verirken tohumların iyi kurumuş olması gerekiyor ıslatılırsa eğer. Bu nedenle iki türlü de olur.
Haftada 1 kez, bir çay kaşığı kadar verilebilir. Havuç veya diğer suları içme suyuna 3/1 oranında verebilirsiniz. Bravo 302 sarı darı ağırlıklı bir yem olduğundan dolayı ak darı yerine aspuru arttırmanız daha uygun olur. %25-30 bandına çıkartılabilir aspur.
Kuşlara yağlar verilebilir ancak ben kullanmıyorum.
Kömür kuş kumuna karıştırılabilir, iyi bir ishal önleyici olacaktır.
 
Üst